do góry
  • Godziny pracy urzędu:
    poniedziałek - piątek:
    8.00 - 16.00
    e-mail
  • Pl. Jana Pawła II 6
    06-400 Ciechanów
  • tel.
    23 674 92 00
    fax
    23 672 29 63
Ciechanów herb
Numery kont bankowych Urzędu MiastaFanpage urzędu na FACEBOOKU

Zamek Książąt Mazowieckich

zamek książąt mazowieckich - widok od fosyZamek to najwspanialsza pamiątka Ciechanowa i zarazem jeden z najciekawszych obiektów nizinnego budownictwa obronnego w Polsce. Murowany z cegły o układzie gotyckim, na fundamencie i podmurówce z kamienia, usytuowany na planie prostokąta (48 x 57m), z kwadratowym dziedzińcem wewnątrz. Najstarsze ślady osadnictwa w zakolu rzeki Łydyni można datować na koniec XIII w. Prawdopodobnie w miejscu zamku istniał gród drewniano-ziemny zbudowany przez Konrada II. Zamek murowany był dziełem Siemowita III, który ok. 1370 r. zbudował warownię strzegącą przeprawy przez Łydynię, będącą jednocześnie miejscem schronienie dla mieszkańców miasta w czasie najazdów litewskich i krzyżackich. Książę Janusz I, po 1410 r., stworzył okazałą rezydencję książęcą później wielokrotnie modernizowaną i przebudowywaną. Zamek został wzniesiony w zakolu Łydyni, na podmokłym terenie. Pierwotna wysokość murów obronnych nie przekraczała 5 m. Na skutek spiętrzenia okolicznych rzek do celów młynarskich, poziom wody podniósł się na tyle, że zalewał dziedziniec zamkowy. Zaszła wówczas konieczność podwyższenia dziedzińca o 1,5 m.

zamek książąt mazowieckichSpowodowało to, że brama wjazdowa, znajdująca się pomiędzy basztami, została zasypana. Zrezygnowano z niej, a wjazd do zamku utworzono od strony zachodniej, w miejscu furty bocznej. Mury zamkowe okazały się wówczas za niskie. Nastąpiły wtedy kolejne fazy rozbudowy obiektu. Mury obronne i baszty zostały podwyższone do obecnej wysokości. Część mieszkalna zamku znajdowała się od strony północnej. Kaplica zaś umieszczona była w północno-zachodnim narożniku części mieszkalnej. Apogeum swojej świetności zamek przeżył po 1526 r., kiedy to król Zygmunt Stary włączył Mazowsze do królestwa i podarował zamek swojej żonie – królowej Bonie. Bona często przebywała w zamku ciechanowskim, a ponieważ nastała moda na renesans, kazała przebudować całe wnętrze części mieszkalnej. Po jej wyjeździe z Polski, zamkiem prawie się nie interesowano. Obiekt zaczął niszczeć i stracił na znaczeniu jako bastion obronny. Znaczące straty spowodowały też najazdy szwedzkie w 1657 i 1708 r. Zamek popadł w ruinę. Dalszych zniszczeń dopełnili Prusacy po III rozbiorze Polski. Część mieszkalna, składająca się z murowanej budowli reprezentatywnej i niewielkiego domu drewnianego, oraz przedbramie zostały rozebrane. W latach międzywojennych, a potem po wojnie, prowadzone były prace remontowe. Zamek został częściowo zrekonstruowany i udostępniony turystom. Zachowany jest prostokątny mur zewnętrzny, o wysokości 9,8 m, z dwiema okrągłymi basztami narożnymi: południowo-wschodnią (więzienną) i zachodnią, zwaną arsenałem (pełniącą głównie funkcje obronne, co potwierdza obecność otworów strzelniczych i zbiornikiem na smołę). W 2004 r. odtworzono bramę w murze od południowej strony zamku. W ocalałych podziemiach mieści się fragment ekspozycji muzealnej. Na kamiennym dziedzińcu znajduje się głaz upamiętniający śmierć 4 żołnierzy AK, powieszonych 17 grudnia 1942 r. Ciechanowski zamek był źródłem natchnienia dla wielu pisarzy i twórców kultury. Odwiedzali go i sławili: Zygmunt Krasiński, Hipolit Gawarecki, Stefan Żeromski, Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz, Maria Konopnicka.

Ratusz

Ratusz to obiekt neogotycki, znajdujratuszący się na północnej stronie rynku. Wzniesiony został w 1844 r. według projektu znakomitego włoskiego architekta – Henryka Marconiego (1792-1863). Zbudowany z cegły, na planie prostokąta, z nowszą dobudówką od tyłu, dwukondygnacyjny, podpiwniczny, z czworoboczną wieżą na osi fasady. Naroża budynku ujęte zostały wielobocznymi filarami. Okna ostrołukowe. Gzyms podokapowy z podwieszonych arkad neogotyckich, tworzący jednocześnie kapitale filarów. Dach czterospadowy, kryty blachą. W panoramie miasta ratusz stanowi piękny architektoniczny akcent, wyróżniający się swoją lekkością i swoistym urokiem. Do dnia dzisiejszego jest siedzibą władz miejskich.

Kościół Farny

Kościół podkościół wezwaniem św. Józefa, parafia pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Wzniesiony został w drugiej połowie XIV, obok średniowiecznego grodziska. Późnogotycki obiekt, położony w centrum miasta (ul. Ks. Piotra Ściegiennego 11) stał się sakralną wizytówką Ciechanowa. W swym wnętrzu posiada wiele pamiątek historycznych, tablic i epitafiów. Obok kościoła do połowy XIX wieku znajdował się grzebalny cmentarz. Na przestrzeni wieków świątynia przechodziła bogate i burzliwe dzieje. Wielokrotnie była rabowana i profanowana. Ciężkim okresem dla kościoła był też rok 1807, kiedy to wkroczyły do Ciechanowa wojska francuskie. Miasto znajdowało się wtedy na szlaku pochodu armii na wschód. Obiekt zdewastowano i użyto na cele intendentury, zmieniając w magazyn mąki i w piekarnię. Do remontu przystąpiono dopiero w 1821 r. Nabożeństwa w tym czasie odbywały się w pobliskim kościele oo. Augustianów. Dalsze prace restauracyjne prowadzono w latach 1876-1878. Następny generalny remont przeprowadzono w latach 1913-1920 według projektu architekta Stefana Szyllera. Wykonano wówczas polichromię, a dachówkę zastąpiono obniżonym dachem pokrytym blachą. Wojna nie oszczędziła świątyni i w latach 1946-1954 konieczny był kolejny remont. Kościół jest przykładem dobrze zachowanego gotyku mazowieckiego. Wzniesiony na planie krzyża z cegły, z użyciem w dolnych partiach murów dużych głazów narzutowych. Trzynawowy, z nawą środkową wyższą od naw bocznych, stanowi rzadkość wśród starych kościołów. W jego wnętrzach zachowały się m.in. krzyż z belki tęczowej pochodzący z XVI w., dwie kropielnice granitowe prawdopodobnie z XIV w., krucyfiks z pierwszej połowy XVII w. Z dawnych nagrobków zachował się w nawie głównej nagrobek Stanisława Szczurzyńskiego (zm. w 1556 r.) z płaskorzeźbą rycerza w zbroi naturalnej wielkości. Płaskorzeźba ta zaliczana jest do pięciu zapowiadających renesans na Mazowszu.

Dzwonnica na Farskiej Górze

Dzwonnica na Farskiej GórzeNeogotycka dzwonnica z 1889 r. wzniesiona została na grodzisku, w miejscu poprzedniej, drewnianej z XVII wieku. Budowla jest czworoboczna, oszkarpowana, z kolistymi przeźroczami i szczytami sterczynowymi. W ramach zespołu kościelnego została uznana za zabytek.

 

Kościół poklasztorny

Kościół poklasztornyGotycki kościół, obecnie pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, parafia św. Tekli (ul. Augustiańska 3). wzniesiony został przez ks. Siemowita i jego żonę Eufemię w połowie XIV wieku, wówczas p.w. św. Marcina, dla sprowadzonych do Ciechanowa oo. Augustianów. Miejsce pod kościół i klasztor nadał Kazimierz I w 1353 r. Zakon uległ kasacji po powstaniu styczniowym. Świątynia była wielokrotnie niszczona. Po ostatniej odbudowie rozebrane zostały nawy boczne, zabudowano arkady, zlikwidowano gotyckie sklepienie, a ostrołukowe okna zastąpiono prostokątnymi. Istniejąca polichromia, wykonana przez Władysława Drapiewskiego, pochodzi z 1920 r. We wnętrzu kościoła znajduje się wiele cennych pamiątek, m.in. barokowy ołtarz główny, pieta z XVIII w., krucyfiks z XVI w., 7-głosowe organy z XVIII w., barokowa ambona. Podziemia kościoła kryją szczątki zakonników.

Brama dzwonnica

Brama dzwonnicaU wejścia do kościoła poaugustiańskiego znajduje się neogotycka brama-dzwonnica pochodząca z drugiej połowy XIX w. Składa się ona z trzech arkad ostrołukowych ze sterczynami. Budzi zachwyt swoim wdziękiem i kunsztem architektonicznym.

 

Kamienica secesyjna Brudnickich

Kamienica secesyjna BrudnickichKamienica jest usytuowana przy ul. Ks. Piotra Ściegiennego 2. Zbudowana w 1912 roku, stała się jednym z najładniejszych budynków w Ciechanowie. Obiekt wpisano do rejestru zabytków.

 

Cmentarz parafialny

Cmentarz parafialnyNajstarszy cmentarz w Ciechanowie znajduje się przy ul. Płońskiej, gdzie grzebano zmarłych od 1828 r. Znajdują się tu groby powstańców, działaczy społecznych, uczestników rewolucji oraz mogiły poległych i pomordowanych w czasie wojny. Cmentarz, jego brama i ogrodzenie zostały wpisane na wykaz chronionych zabytków nieruchomych.

 

Komin cegielni

Budowla  stanowi swoistą dominantę w panoramie dzielnicy Bloki i jest pozostałością  po 100 letnim  zakładzie przemys-łowym.  Produkcja  w  cegielni  trwała do końca lat 70-tych. Surowca  dostarczały  przyległe  tereny, zasobne  w dobrą glinę. Po wykopaliskach, które częściowo zostały zasypane, pozostały  dwie  duże glinianki, będące obecnie zbiornikami wodnymi. Wyczerpanie pobliskich pokładów gliny spowodo-wał zamknięcie zakładu. Pozostał po nim tylko komin, który znajduje się  przy ul. 17 Stycznia 58. Obiekt został uznany za zabytek przemysłowy Ciechanowa.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA

  1. Bartołd Robert, Przewodnik po ziemi ciechanowskiej, Ciechanów 1974.
  2. Ciechanów na przełomie XIX i XX wieku. Katalog wystawy, Ciechanów 1999.
  3. Katalog zabytków sztuki w Polsce. Ciechanów i okolice, tom X, zeszyt I, Warszawa 1977.
  4. Kociszewski Aleksander, Ciechanów i okolice, Warszawa 1980.
  5. Kociszewski Aleksander, Zamek Książąt Mazowieckich, Ciechanów 1978.

Klawisze Dostępności

Przejdź do menu głównego:
Alt i 0
Przejdź do treści strony:
Alt i 1
Mapa Witryny:
Alt i 2
Wersja kontrastowa:
Alt i 4
Wyszukiwarka:
prawy Alt i W

Zamiast klawisza Alt możesz użyć H